Antiguos recién llegados
Miguel Ángel López-Hernández
O Vito Apüshana
Por el camino a Palaausain, cerca de Porshiina,
los conejos bailan una danza secreta,
con las culebras kashiiwano’u…
y los niños pastores ahuecan sus manos
para inventar los silbidos: ¡Waawai! ¡waawai!…
y el monte se descubre en cien senderos:
el de la piedra y el polvo
el del agua y la sombra
el del sueño y la risa
el de la trampa y el temor
el de la mujer y la fiesta.
Por el camino a Palaausain, cerca de Ouutüsumana,
los wanülüü beben chicha
en los ranchos abandonados…
y el silencio trae el diálogo oculto de los muertos.
Así vemos que nuestro antiguo mundo
es, aún, sonriente aprendiz de la vida.
Somos como eternos recién llegados.
Sümaiwajana antüshiiyünaya
Süpüneru’upünaa Palaausain, peje sünain Potshiina,
na atpanaakana emi’ijüshii wanee yonna matüjaaju oo’ulu,
sümaa tü wui kasiwaano’uluirua…
je na tepichi arúleejüliikana ko’usü natuma najapü
süpüla eeinjatüin natuma newiirairua: ¡waawaai!¡waawaai!…
ye tü mojuuikaa atüjaana oo’ulu kalu’in po’loo shikii wopuirua:
tü ipakaa je pali’ikaa
tü süpünekaa wuin je ayolujuu
tü süpünekaa lapü je asiraa
tü süpünekaa emeejia je keemaa
tü süpünekaa jierü je mi’ira.
Süpüneru’upünaa Palaausain, sa’ato’u Ouutusumana,
na wanülüükana asüshii uujolu
sulu’u tü miichineeinchikikalüirua…
je tü yüü’ütüikaa süntirüin nayorolo nanujuralakaa na
outushiikana.Vito Apüshana
Sükajee tia we’rüin tü wakuwa’ipa sümaiwajatkaa
shiayülia, tü süsiramaain tü sünainwaakaa atijaa tü akuwa’ipaakaa.
Wayakana müshii saa’in weinshi antüshiiyünaya.
Saiba mais sobre el Pueblo Wayuú clicando aqui.
